Psytrance produceren: de basis om mee te beginnen

Van buitenaf lijkt psytrance simpel: een snelle kick, een rollende bas en een hoop synthsounds erbovenop. Het goed laten werken is een ander verhaal. Dit overzicht behandelt de basis die je nodig hebt om te beginnen, van de groove tot software, sound design, arrangement en mixen.

Wat psytrance psytrance maakt

Psytrance zit meestal ongeveer tussen 135 en 150 BPM. De kick valt op elke tel en stuwt de track, terwijl de bas de gaten tussen de kicks opvult. Dat samenspel geeft de typische rollende groove die een dansvloer in beweging houdt.

Daarbovenop komen synthesizers: leads, arpeggio's, sfeervolle pads en veel effecten. Filters (low-pass en high-pass) vormen de sounds in de loop van de tijd en bouwen spanning op richting drops. Field recordings of ambient-geluiden kunnen textuur toevoegen, zolang ze de groove ondersteunen in plaats van hem te bedekken.

Minstens zo belangrijk is het arrangement. Een psytrance-track leeft van spanning en ontlading: intro, build-ups, drops, breakdowns en outro, met risers, breaks en ritmewisselingen die de aandacht van de luisteraar vasthouden.

Je software kiezen

Populaire DAW's onder psytrance-producers zijn onder meer Ableton Live, FL Studio en Cubase. Ableton staat bekend om zijn snelle workflow en live-gebruik, FL Studio om zijn step sequencer en grote community, Cubase om zijn sterke MIDI-functies. Met alle drie kun je professionele psytrance maken, dus kies degene waarvan de workflow bij je past en leer hem goed kennen, inclusief de shortcuts. In Ableton is de session view bijvoorbeeld handig om loops en ideeën uit te proberen, terwijl je in de arrangement view de volledige track bouwt.

Voor sounds worden softsynths als Serum en Sylenth1 veel gebruikt; die dekken alles van basslines tot leads. Voor effecten zijn reverb- en delay-plugins zoals Valhalla Room en EchoBoy populair. Genrespecifieke sample packs kunnen gaten in percussie of effecten opvullen, en tutorials, cursussen en forums helpen je sneller te leren.

Basis van sound design

De meeste psytrance-sounds worden gemaakt met subtractieve synthese. Begin met een zaagtand- of blokgolf en vorm die daarna met een filter. Resonantie benadrukt de frequenties rond de cutoff en geeft het geluid karakter. Een LFO of envelope op de cutoff zorgt voor beweging, en die is essentieel voor het rusteloze, verschuivende gevoel van het genre.

De envelope (attack, decay, sustain, release) bepaalt hoe een geluid zich in de tijd ontwikkelt. Een snelle attack met een korte decay geeft snappy, plukkerige sounds voor arpeggio's en bassen. Een langzame attack maakt zachte, brede pads.

Voor de bas combineren veel producers een sinusgolf voor de sub met een zaagtand voor de bite. Houd de noten kort, zodat ze niet overlappen met de kick. Opgenomen geluiden zoals stemmen, vogels of akoestische instrumenten kun je oprekken of met granulaire tools bewerken, zodat ze opgaan in de track.

Belangrijke productietechnieken

• Layering: combineer sounds voor een voller resultaat, bijvoorbeeld twee synthlagen voor een lead. Elke laag heeft een eigen taak nodig.
• Sidechain: laat de bas even wegduiken als de kick slaat, zodat de twee niet in elkaar overlopen en het laag schoon blijft.
• Automatisering: beweeg filter-cutoff, hoeveelheid reverb of volume in de tijd, bijvoorbeeld door een filter op een pad open te draaien tijdens een build-up.
• Ruimtelijke effecten: sync delays op het tempo en gebruik reverb om leads en pads naar de achtergrond te plaatsen, zonder dat de mix modderig wordt.
• Distortion en saturatie: geef bas en leads grit en presence, in kleine doses.
• EQ: haal onnodig laag weg uit alles wat geen kick of bas is, zodat die twee het laag voor zichzelf hebben.

Arrangeren en mixen

Een typische opbouw heeft een intro, een build-up, een drop, een breakdown, een tweede build-up en drop, en een outro. De intro zet de sfeer neer en geeft dj's ruimte om te mixen; een gefilterde kick die langzaam opengaat werkt hier goed. In de build-up voeg je percussie, nieuwe melodische lijnen en risers toe en automatiseer je filters om de energie op te voeren. In de drop nemen kick en bas het over. De breakdown kleedt de track uit tot sfeer en melodie en geeft de luisteraar even lucht voor de volgende build-up. De outro haalt stap voor stap weer lagen weg.

Begin bij het mixen met de niveaus: kick en bas dragen het laag, de rest zit eromheen. Gebruik EQ om elk element zijn eigen ruimte te geven; botsen kick en bas, snijd dan wat laag weg uit een van de twee. Gebruik reverb en delay met mate en bepaal welke elementen dichtbij moeten klinken en welke verder weg. Luister daarna de hele track van begin tot eind, want een goede mix is er een waarin alles nog helder klinkt in het drukste deel van de drop.