Synths στο psytrance: μια εισαγωγή

Σχεδόν κάθε ήχος σε ένα psytrance track, εκτός από τα drums, βγαίνει από synthesizer: το rolling bass, τα leads, οι acid γραμμές, τα pads και πολλά από τα εφέ. Δεν χρειάζεσαι ένα rack με ακριβό hardware για να τα φτιάξεις. Χρειάζεται να καταλάβεις τι κάνει κάθε κομμάτι ενός synth και πώς το χρησιμοποιούν οι παραγωγοί σε αυτό το είδος.

Πώς βγάζει ήχο ένα synth

Τα περισσότερα synths που θα χρησιμοποιήσεις δουλεύουν αφαιρετικά (subtractive): οι oscillators παράγουν μια κυματομορφή, ένα φίλτρο αφαιρεί μέρος της, και envelopes και LFOs διαμορφώνουν το αποτέλεσμα στον χρόνο. Η FM και η additive σύνθεση χτίζουν ήχους με άλλους τρόπους, και η FM ειδικά είναι καλή για μεταλλικούς, σύνθετους ήχους.

Οι oscillators παράγουν τις ωμές κυματομορφές. Το sine είναι καθαρό και μαλακό, το triangle λίγο πιο φωτεινό, το square κούφιο και το sawtooth φωτεινό και γεμάτο αρμονικές. Το saw είναι βασικό υλικό στο psytrance για leads και basslines, γιατί δίνει στο φίλτρο πολλά για να δουλέψει. Αν συνδυάσεις κυματομορφές ή κάνεις detune πολλούς oscillators μεταξύ τους, ο ήχος γεμίζει.

Τα φίλτρα κόβουν συχνότητες. Το low-pass αφαιρεί τις υψηλές και είναι το πιο συνηθισμένο, ενώ τα high-pass, band-pass και notch είναι χρήσιμα για να σμιλεύεις εφέ και λεπτά layers. Το resonance ενισχύει τις συχνότητες γύρω από το σημείο του cutoff. Αν το ανεβάσεις και κάνεις sweep, παίρνεις αυτούς τους squelchy, σαρωτικούς ήχους που ακούγονται παντού στο psytrance.

Τα envelopes ελέγχουν πώς αλλάζει μια παράμετρος κάθε φορά που παίζει μια νότα, μέσω attack, decay, sustain και release (ADSR). Ένα σύντομο decay στο φίλτρο κάνει τον ήχο plucky, ένα γρήγορο attack τον κάνει punchy. Τα LFOs κινούν παραμέτρους όπως pitch, cutoff ή ένταση σε επαναλαμβανόμενο κύκλο και φέρνουν κίνηση σε κατά τα άλλα στατικούς ήχους.

Ποιο synth να διαλέξεις

Για psytrance, κάποια πράγματα μετράνε περισσότερο από τη μάρκα. Ψάξε για αρκετούς oscillators με ποικιλία κυματομορφών, μαζί και noise, και επιλογή unison ή detune για χοντρά leads και pads. Ένα καλό τμήμα φίλτρων με διάφορους τύπους και resonance που ακούγεται ωραία όταν το σπρώχνεις είναι απαραίτητο, γιατί η κίνηση του φίλτρου είναι κεντρική σε αυτό το στυλ. Ευέλικτα envelopes και LFOs, ιδανικά με πολλούς στόχους modulation, σε αφήνουν να χτίσεις τους ήχους που αλλάζουν συνέχεια και από τους οποίους ζει το είδος.

Τα ενσωματωμένα εφέ είναι μπόνους: ένα αξιοπρεπές reverb, delay ή distortion μέσα στο synth επιταχύνει το sound design. Και μην υποτιμάς το interface. Ένα synth που το καταλαβαίνεις γρήγορα σε αφήνει να εστιάσεις στον ήχο και όχι στα μενού.

Βασικά του sound design

Φτιάξε τουλάχιστον μερικούς από τους ήχους σου από το μηδέν. Ξεκίνα από μία βασική κυματομορφή, πρόσθεσε φίλτρο και envelope, μετά modulation, μετά εφέ. Έτσι μαθαίνεις πολύ περισσότερα απ' ό,τι ψάχνοντας presets, και οι ήχοι σου βγαίνουν πιο προσωπικοί.

Στο modulation ζωντανεύουν οι psytrance ήχοι. Ένα αργό LFO στο cutoff ενός pad δίνει ένα σταδιακό sweep. Αν κάνεις automation σε cutoff και resonance για αρκετά μέτρα, μια επαναλαμβανόμενη lead γραμμή εξελίσσεται. Βοηθά και το layering: ένας κύριος ήχος συν ένα πιο σιγανό layer που γεμίζει άλλο κομμάτι του φάσματος. Χρησιμοποίησε EQ ώστε τα layers να στηρίζουν το ένα το άλλο αντί να ανταγωνίζονται.

Το reverb και το delay δίνουν χώρο στα synths. Μεγαλύτερα decays ταιριάζουν σε pads και ατμόσφαιρες, μικρότερα κρατούν τα leads εστιασμένα, και το pre-delay κρατά καθαρή την αρχή κάθε νότας. Ένα delay συγχρονισμένο στο tempo με λίγο feedback προσθέτει ρυθμικές ηχώ στα leads και γεμίζει το background.

Τα synths και το groove

Στο περισσότερο psytrance το kick παίζει σε κάθε χτύπο και το μπάσο γεμίζει τα τρία δέκατα έκτα ενδιάμεσα: kick, bass, bass, bass. Ένας τυπικός ήχος μπάσου ξεκινά από saw ή square μέσα από low-pass φίλτρο με σύντομο filter envelope, ώστε κάθε νότα να έχει ένα μικρό δάγκωμα. Αν διαμορφώσεις μπάσο και kick ώστε να μην επικαλύπτονται, με σύντομες νότες και, αν χρειαστεί, sidechain ducking, το low end μένει καθαρό.

Τα leads και τα sequences παίζουν γύρω από αυτή τη μηχανή. Ένα lead με γρήγορο attack κόβει μέσα από το mix και τονίζει τον ρυθμό, ενώ το modulation σε pitch ή cutoff το κρατά σε κίνηση. Τα synths μπορούν να βγάλουν και κρουστά, όπως hi-hats και χτυπήματα εφέ. Αν τα βάλεις στα off-beats και πειράξεις λίγο το timing τους, προσθέτουν ώθηση και ο ρυθμός ακούγεται λιγότερο άκαμπτος.

Mixing των synths

Ομαδοποίησε παρόμοιους ήχους σε buses (leads, μπάσα, pads) για να τους επεξεργάζεσαι και να τους ισορροπείς μαζί. Δώσε σε κάθε synth τη δική του περιοχή με EQ, και βάλε high-pass σε leads και pads ώστε μπάσο και kick να έχουν το low end μόνα τους. Το αφαιρετικό EQ, δηλαδή να κόβεις συχνότητες που ενοχλούν, συνήθως δουλεύει καλύτερα από το να ενισχύεις.

Κάνε pan τα layers και τα arpeggios για να δημιουργήσεις πλάτος, αλλά κράτα το μπάσο και ό,τι είναι στο low end σε mono. Ήπιο compression στρογγυλεύει leads και pads. Βάλε reverb με μέτρο, για να μη θολώνουν τα synths.

Κάνε διαλείμματα, άκου σε διαφορετικές εντάσεις και από την άλλη άκρη του δωματίου, και σύγκρινε το mix σου στην ίδια ένταση με επαγγελματικά tracks του ίδιου στυλ. Έτσι βλέπεις γρήγορα αν τα synths σου είναι πολύ δυνατά, πολύ θαμπά ή πολύ πλατιά.