تولید موسیقی

کار با MIDI در پروداکشن سای‌ترنس

MIDI چه کار می‌کند، چطور کنترلر انتخاب کنی و چطور از سیکوئنس‌ها، آرپجیاتورها، اتومیشن و سازهای مجازی در ترک‌های سای‌ترنست استفاده کنی.

3 دقیقه مطالعه

Working with MIDI in psytrance music production
کنترلر MIDI و DAW در یک استودیوی خانگی

تقریباً هر ترک سای‌ترنسی روی MIDI ساخته می‌شود. بیس، لیدها، آرپژها و بیشتر حرکتی که در صدا هست، از نت‌ها و داده‌های کنترلی می‌آیند که هر وقت بخواهی می‌توانی ویرایششان کنی. این‌جا می‌بینی MIDI چه کار می‌کند و چطور خوب از آن استفاده کنی.

MIDI چیست

MIDI (Musical Instrument Digital Interface) پروتکلی است که اطلاعات نت‌ها را می‌فرستد، نه خود صدا را. وقتی روی کنترلر یک کلید را فشار می‌دهی، به DAW یا سینتت می‌گوید کدام نت زده شد، با چه شدتی (ولاسیتی) و برای چه مدت. بعد ساز صدا را تولید می‌کند.

همین MIDI را منعطف می‌کند. می‌توانی زمان‌بندی، پیچ و ولاسیتی هر نت را بدون ضبط دوباره عوض کنی. اگر یک ملودی جواب نمی‌دهد، به جای این‌که از اول شروع کنی چند نت را جابه‌جا می‌کنی. MIDI داده‌های کنترلی هم حمل می‌کند، پس همان سیگنال می‌تواند موقع نواختن کات‌آف فیلتر، رزونانس یا مدولاسیون یک سینت را حرکت بدهد.

انتخاب کنترلر

سه نوع اصلی هست: کنترلرهای کیبوردی برای ملودی و آکورد، کنترلرهای پدی برای تریگر کردن سمپل‌ها و برنامه‌نویسی بیت، و سطوح کنترلی پر از ناب و فیدر. خیلی از دستگاه‌ها این‌ها را با هم ترکیب می‌کنند.

  • اندازه: ۶۱ کلید یا بیشتر برای آکوردها و بخش‌های بیس جا می‌دهد. یک کنترلر ۲۵ یا ۴۹ کلیدی با تغییر اکتاو برای بیشتر کارهای سای‌ترنس کافی است و روی یک میز کوچک هم جا می‌شود.
  • ولاسیتی و افترتاچ: کلیدها و پدهای حساس به ولاسیتی به شدت نواختنت واکنش نشان می‌دهند. افترتاچ اجازه می‌دهد بعد از پایین رفتن کلید صدا را مدوله کنی، که برای لیدهای پراحساس به کار می‌آید.
  • ناب‌ها و فیدرها: کنترل‌های قابل تخصیص اجازه می‌دهند کات‌آف، رزونانس و افکت‌ها را با دست تغییر بدهی، که اغلب از کشیدن اتومیشن سریع‌تر است.
  • نرم‌افزار و سازگاری: چک کن کنترلر با DAWات کار کند. نرم‌افزاری که همراهش می‌آید می‌تواند امتیاز اضافه باشد.
  • کیفیت ساخت: اگر لایو اجرا می‌کنی یا هر روز از کنترلر استفاده می‌کنی، کلیدها و پدهای محکم مهم‌اند.

برنامه‌نویسی سیکوئنس‌ها

نت‌های MIDI و اتومیشن در پیانو رول

با یک ایده‌ی ساده شروع کن، یک موتیف کوتاه یا یک توالی آکورد، و آن را در پیانو رول بنواز یا بکش. در اکتاوهای مختلف امتحانش کن: اکتاو بالاتر فضا باز می‌کند و یک هارمونی پایین‌تر وزن اضافه می‌کند. بعد زمان‌بندی و ولاسیتی را نت به نت ویرایش کن.

کوانتایز نت‌ها را روی گرید می‌چسباند و همین به سای‌ترنس حس سفت و پیش‌رونده‌اش را می‌دهد. با این حال بخش‌هایی که کامل کوانتایز شده‌اند ممکن است ماشینی صدا بدهند، پس هر جا به آن بخش می‌خورد کمی سوینگ یا هیومنایز اضافه کن و ولاسیتی‌ها را تغییر بده تا به خط کمی جان بدهی. پدها و آکوردها زیر ملودی اصلی می‌نشینند و باید پشتیبانش باشند، نه این‌که رویش را بپوشانند.

افکت‌های MIDI و اتومیشن

افکت‌های MIDI داده‌ی نت را قبل از رسیدن به ساز تغییر می‌دهند. آرپجیاتور یک آکورد نگه‌داشته را به یک توالی از نت‌های تکی تبدیل می‌کند و منشأ خیلی از پترن‌های تند و رولینگ سای‌ترنس است. با ریت، سوینگ و طول نت بازی کن. یک کورد ژنراتور یک نت را به یک آکورد کامل تبدیل می‌کند و تنظیمات اینورژنش وویسینگ‌های مختلف به تو می‌دهد.

اتومیشن تغییر را در طول زمان می‌آورد. کات‌آف فیلتری که بالا می‌رود در بریک‌داون تنش می‌سازد، ریورب بیشتر فضا باز می‌کند و یک منحنی آرام به سمت دراپ انتظار می‌سازد. هر حرکت اتومیشن باید در تنظیم ترک هدفی داشته باشد. بعضی پرودیوسرها لاین‌های MIDI جداگانه فقط برای داده‌ی کنترلی نگه می‌دارند تا ترک‌های نت تمیز بمانند.

MIDI و سازهای مجازی

در DAWات برای هر ساز یک ترک بساز و مطمئن شو MIDI کنترلر به ساز درست می‌رسد. سینت‌هایی مثل Serum، Massive و Sylenth1 در سای‌ترنس برای بیس، لید و پد خیلی استفاده می‌شوند. پریست‌ها نقطه‌ی شروع خوبی‌اند، ولی یاد بگیر اسیلاتورها را تنظیم کنی، مثلاً موج سا و مربعی برای صدای ضخیم، و با یک فیلتر لوپس بالای صدا را مهار کنی.

چند ساز را برای صدای پرتر لایه کن، مثلاً یک لید روشن روی یک پد تیره‌تر، و با ولوم و پن بالانسشان کن. از LFOها و منابع مدولاسیون دیگر روی پیچ، کات‌آف یا سطح افکت‌ها استفاده کن تا صداها مدام در حرکت بمانند. ریورب، دیلی و دیستورشن روی ترک‌های ساز شخصیت را بیشتر شکل می‌دهند و زمان‌های دیلیِ سینک با تمپو اکوهای ریتمیکی می‌سازند که با سیکوئنس‌هایت درهم قفل می‌شوند.

MIDI می‌تواند سینت‌ها و درام‌ماشین‌های سخت‌افزاری را هم کنترل کند. یک ست‌آپ هیبریدی که MIDI را هم به نرم‌افزار و هم به سخت‌افزار می‌فرستد، شخصیت آنالوگ را با دقت کامپیوتر ترکیب می‌کند، به شرطی که روتینگت را مرتب نگه داری.