تولید موسیقی

پروداکشن سای‌ترنس: اصول لازم برای شروع

گروو، نرم‌افزار مناسب، اصول سانددیزاین، تکنیک‌های اصلی و تنظیم و میکس یک ترک سای‌ترنس: مروری فشرده برای پرودیوسرهای تازه‌کار.

3 دقیقه مطالعه

Exploring the essentials of psytrance music production
ست‌آپ پروداکشن سای‌ترنس با DAW و سینت‌ها

سای‌ترنس از بیرون ساده به نظر می‌رسد: یک کیک تند، یک بیس رولینگ و کلی صدای سینت رویش. ولی درست درآوردنش داستان دیگری است. این مرور، اصولی را که برای شروع لازم داری پوشش می‌دهد، از گروو تا نرم‌افزار، سانددیزاین، تنظیم و میکس.

چه چیزی سای‌ترنس را سای‌ترنس می‌کند

سای‌ترنس معمولاً حدود ۱۳۵ تا ۱۵۰ BPM است. کیک روی هر ضرب می‌آید و ترک را جلو می‌برد، در حالی که بیس فاصله‌ی بین کیک‌ها را پر می‌کند. همین تعامل، گروو رولینگ معروف را می‌سازد که دنس‌فلور را در حرکت نگه می‌دارد.

روی این پایه سینت‌ها می‌آیند: لیدها، آرپژها، پدهای اتمسفریک و کلی افکت. فیلترها (لوپس و های‌پس) صداها را در طول زمان شکل می‌دهند و به سمت دراپ‌ها تنش می‌سازند. فیلد رکوردینگ یا صداهای امبینت می‌توانند بافت اضافه کنند، به شرطی که گروو را پشتیبانی کنند، نه این‌که رویش را بپوشانند.

تنظیم (ارنجمنت) هم به همان اندازه مهم است. یک ترک سای‌ترنس با تنش و رهایی زنده است: اینترو، بیلدآپ‌ها، دراپ‌ها، بریک‌داون‌ها و اوترو، با رایزرها، بریک‌ها و تغییرهای ریتمی که توجه شنونده را نگه می‌دارند.

انتخاب نرم‌افزار

DAWهای محبوب بین پرودیوسرهای سای‌ترنس Ableton Live، FL Studio و Cubase هستند. Ableton به خاطر ورک‌فلوی سریع و استفاده‌ی لایو شناخته می‌شود، FL Studio به خاطر استپ سیکوئنسر و کامیونیتی بزرگش و Cubase به خاطر امکانات قوی MIDI. با هر سه می‌شود سای‌ترنس حرفه‌ای ساخت، پس هر کدام که ورک‌فلویش به تو می‌خورد را انتخاب کن و خوب یادش بگیر، از جمله شورتکات‌ها را. مثلاً در Ableton، سشن ویو برای امتحان‌کردن لوپ‌ها و ایده‌ها راحت است و ارنجمنت ویو جایی است که ترک کامل را می‌سازی.

برای صدا، سینت‌های نرم‌افزاری مثل Serum و Sylenth1 خیلی رایج‌اند و از بیس‌لاین تا لید را پوشش می‌دهند. برای افکت، پلاگین‌های ریورب و دیلی مثل Valhalla Room و EchoBoy محبوب‌اند. سمپل‌پک‌های مخصوص این ژانر می‌توانند کمبودهای پرکاشن یا افکت را پر کنند و آموزش‌ها، دوره‌ها و فروم‌ها کمک می‌کنند سریع‌تر یاد بگیری.

اصول سانددیزاین

سینتی‌سایزری که برای سانددیزاین سای‌ترنس استفاده می‌شود

بیشتر صداهای سای‌ترنس با سنتز کاهشی (سابترکتیو) ساخته می‌شوند. با یک موج سا یا مربعی شروع کن و بعد با فیلتر شکلش بده. رزونانس فرکانس‌های اطراف کات‌آف را برجسته می‌کند و به صدا شخصیت می‌دهد. یک LFO یا انولوپ روی کات‌آف حرکت اضافه می‌کند، که برای حس بی‌قرار و همیشه در حال تغییر این ژانر ضروری است.

انولوپ (اتک، دیکی، ساستین، ریلیز) تعیین می‌کند صدا در طول زمان چطور پیش برود. اتک سریع با دیکی کوتاه صداهای تیز و پلاکی برای آرپژها و بیس‌ها می‌دهد. اتک آهسته پدهای نرم و پهن می‌سازد.

برای بیس، خیلی از پرودیوسرها یک موج سینوسی برای ساب را با یک موج سا برای گزندگی ترکیب می‌کنند. نت‌ها را کوتاه نگه دار تا با کیک تداخل نداشته باشند. صداهای ضبط‌شده مثل صدای انسان، پرنده‌ها یا سازهای آکوستیک را می‌شود کش داد یا با ابزارهای گرانولار پردازش کرد تا در ترک حل شوند.

تکنیک‌های اصلی پروداکشن

  • لایه‌بندی: صداها را ترکیب کن تا نتیجه‌ی پرتری بگیری، مثلاً دو لایه‌ی سینت برای یک لید. هر لایه باید کار خودش را داشته باشد.
  • سایدچین: بگذار بیس وقتی کیک می‌خورد برای لحظه‌ای کنار برود تا این دو در هم پخش نشوند و فرکانس‌های پایین تمیز بمانند.
  • اتومیشن: کات‌آف فیلتر، مقدار ریورب یا ولوم را در طول زمان حرکت بده، مثلاً باز کردن فیلتر یک پد در بیلدآپ.
  • افکت‌های فضایی: دیلی‌ها را با تمپو سینک کن و با ریورب لیدها و پدها را عقب‌تر بنشان، بدون این‌که میکس گِلی شود.
  • دیستورشن و ساچوریشن: به بیس و لیدها زبری و حضور بده، به مقدار کم.
  • EQ: پایینِ غیرضروری را از هر چیزی که کیک یا بیس نیست ببُر تا فرکانس‌های پایین فقط مال این دو باشد.

تنظیم و میکس

یک ساختار معمول این‌هاست: اینترو، بیلدآپ، دراپ، بریک‌داون، بیلدآپ و دراپ دوم و اوترو. اینترو حال‌وهوا را می‌سازد و به دی‌جی‌ها جا برای میکس‌کردن می‌دهد؛ یک کیک فیلترشده که آرام‌آرام باز می‌شود این‌جا خوب جواب می‌دهد. در بیلدآپ پرکاشن، خط‌های ملودیک تازه و رایزر اضافه کن و فیلترها را اتومیت کن تا انرژی بالا برود. در دراپ، کیک و بیس فرمان را به دست می‌گیرند. بریک‌داون ترک را تا اتمسفر و ملودی خالی می‌کند و به شنونده فرصت نفس‌کشیدن می‌دهد تا بیلدآپ بعدی برسد. اوترو دوباره لایه‌ها را قدم‌به‌قدم کم می‌کند.

موقع میکس با سطح‌ها شروع کن: کیک و بیس فرکانس‌های پایین را حمل می‌کنند و بقیه دورشان می‌نشینند. با EQ به هر عنصر فضای خودش را بده؛ اگر کیک و بیس با هم برخورد دارند، پایینِ یکی‌شان را کم کن. ریورب و دیلی را با اندازه استفاده کن و تصمیم بگیر کدام عناصر نزدیک و کدام دورتر صدا بدهند. بعد کل ترک را از اول تا آخر گوش بده، چون میکس خوب میکسی است که در شلوغ‌ترین بخش دراپ هم همه چیزش شفاف بماند.