Τι κάνει το psytrance να ακούγεται ψυχεδελικό

Το «psy» στο psytrance δεν είναι απλώς μια ετικέτα. Το είδος είναι φτιαγμένο για να ακούγεται παράξενο, ρευστό και υπνωτικό, και συνήθως το ακούς σε χώρους στημένους ώστε να ταιριάζουν με αυτόν τον ήχο. Δες από πού έρχεται η ψυχεδελική πλευρά και πώς τη δημιουργούν οι παραγωγοί.

Από πού έρχεται

Το psytrance βγήκε από τα πάρτι στη Γκόα της Ινδίας, στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990. DJs και παραγωγοί εκεί ανακάτευαν ηλεκτρονική μουσική όπως το acid house με στοιχεία από dub και ινδική μουσική και δημιούργησαν έναν υπνωτικό, μελωδικό ήχο: το Goa trance, από το οποίο αργότερα εξελίχθηκε το psytrance.

Μεγάλο μέρος του πνεύματος πάει ακόμα πιο πίσω, στο ψυχεδελικό rock και την αντικουλτούρα της δεκαετίας του 1960. Μπάντες όπως οι Pink Floyd και οι Grateful Dead έπαιζαν μεγάλα, εξερευνητικά οργανικά περάσματα που ήθελαν να ταξιδέψουν το κοινό κάπου αλλού. Οι ηλεκτρονικοί παραγωγοί αργότερα προσπάθησαν να πετύχουν το ίδιο αποτέλεσμα με synthesizers και sequencers.

Η τεχνολογία διαμόρφωσε τον ήχο. Το Roland TB-303 έφερε τις squelchy acid γραμμές, αργότερα το Access Virus έγινε βασικό εργαλείο στα στούντιο, και σήμερα τα περισσότερα tracks φτιάχνονται σε DAW με software synths. Με τον καιρό το είδος χωρίστηκε σε υποείδη όπως το full-on και το dark psytrance, το καθένα με τη δική του ματιά στον ψυχεδελικό ήχο.

Πώς φτιάχνεται ο ήχος

Λίγες τεχνικές παραγωγής κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς:

• Συνεχές modulation. Φίλτρα, pitch, resonance και εφέ κινούνται συνέχεια, συχνά οδηγημένα από LFOs ή automation. Ένας ήχος σπάνια μένει ίδιος για πολύ, κι αυτό δίνει στη μουσική τη ρευστή, απρόβλεπτη αίσθησή της.
• Layers. Leads, arpeggios, pads και μικροί ήχοι εφέ στοιβάζονται και πλέκονται μεταξύ τους, ώστε να υπάρχει πάντα κάτι νέο να προσέξεις.
• Χώρος. Delay και reverb βάζουν ήχους μακριά ή τους αφήνουν να αντηχούν σε όλο το stereo πεδίο. Τα μεγάλα reverbs κάνουν ένα track να μοιάζει απέραντο, τα delays κάνουν μεμονωμένους ήχους να μένουν στον αέρα.
• Ασυνήθιστες χροιές. Η FM σύνθεση και η βαριά επεξεργασία δημιουργούν ήχους που δεν θυμίζουν κανένα ακουστικό όργανο.
• Samples. Ήχοι της φύσης, κομμάτια από spoken word και ατάκες από ταινίες προσθέτουν ατμόσφαιρα και λίγο μυστήριο.

Ο ρυθμός

Κάτω από όλα αυτά τρέχει ένα σταθερό, γρήγορο beat, συνήθως γύρω στα 140 με 150 BPM, με four-on-the-floor kick και μια rolling bassline που γεμίζει τα κενά ανάμεσα στα kicks. Η επανάληψη είναι το ζητούμενο: ένα pattern που συνεχίζει για λεπτά αφήνει τον ακροατή να βολευτεί μέσα του, ενώ οι ήχοι από πάνω αλλάζουν συνέχεια.

Τα tracks είναι μεγάλα και χτισμένα σε τόξα. Η ένταση ανεβαίνει με build-ups και filter sweeps και εκτονώνεται σε ένα drop, και μετά αρχίζει το επόμενο τμήμα. Οι ομαλές μεταβάσεις κρατούν τη ροή αδιάκοπη, κάτι που μετράει ακόμα περισσότερο σε ένα DJ set που κρατά ώρες.

Visuals και σκηνικό

Το psytrance σπάνια απλώς το ακούς. Διακόσμηση που αντιδρά στο UV, ζωγραφισμένα σκηνικά, στροβιλιστά μοτίβα και έντονα χρώματα καθρεφτίζουν τη λεπτομέρεια της μουσικής. Light shows, lasers και προβολές που κινούνται με το beat κάνουν ένα drop να χτυπά πιο δυνατά.

Μετράει και ο χώρος. Πολλά από τα πιο γνωστά πάρτι είναι υπαίθρια φεστιβάλ σε δάση, σε παραλίες ή στα βουνά, όπου η μουσική συναντά τον ανοιχτό ουρανό και τη φύση. Σε κλειστό χώρο, ένα καλά διακοσμημένο venue με χώρο για κίνηση και πιο ήσυχες γωνιές για ξεκούραση μπορεί να δημιουργήσει παρόμοια ατμόσφαιρα.

Στο dancefloor

Όλα αυτά στοχεύουν σε μια κατάσταση που ξέρουν πολλοί χορευτές: σταματάς να σκέφτεσαι τον χρόνο και απλώς κινείσαι με τη μουσική. Το σταθερό beat, τα μεγάλα tracks και οι ήχοι που αλλάζουν συνέχεια δουλεύουν μαζί για να σε τραβήξουν μέσα.

Η κοινή εμπειρία είναι μεγάλο μέρος αυτού. Όταν χορεύεις για ώρες με κόσμο που είναι εξίσου απορροφημένος στη μουσική, δημιουργείται μια δυνατή αίσθηση ότι είστε μαζί, και αυτή η αίσθηση κοινότητας είναι ένας λόγος που ο κόσμος επιστρέφει ξανά και ξανά σε psytrance πάρτι και φεστιβάλ.