Μουσική παραγωγή

Sampling στην παραγωγή psytrance

Πώς διαλέγεις, διαμορφώνεις και βάζεις σε layers samples σε ένα psytrance track, από time-stretching και reverse μέχρι ενορχήστρωση, και τι πρέπει να ξέρεις για τα δικαιώματα.

Ανάγνωση: 3 λεπ.

The art of sampling in psytrance production
Δουλειά με samples ήχου σε DAW

Τα samples είναι παντού στο psytrance: kicks και κρουστά από sample packs, κομμάτια φωνής και διάλογοι, field recordings, loops και one-shots. Αν τα χρησιμοποιήσεις σωστά, προσθέτουν χαρακτήρα που δύσκολα παίρνεις μόνο από ένα synth. Δες πώς να τα διαλέγεις, να τα διαμορφώνεις και να τα χωράς σε ένα track, και τι να προσέχεις νομικά.

Διάλεξε samples

Ξεκίνα από τη διάθεση του track. Ένα σκοτεινό, υπνωτικό νυχτερινό track χρειάζεται διαφορετικούς ήχους από ένα ανεβαστικό πρωινό track. Τα sample packs φτιαγμένα για psytrance είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης για kicks, κρουστά, FX και ατμόσφαιρες. Μετά ψάξε παραπέρα: κομμάτια φωνής, field recordings με νερό ή πουλιά, ηχογραφήσεις από τα δικά σου όργανα ή από αντικείμενα που βρήκες. Οι ασυνήθιστες πηγές είναι συχνά αυτό που κάνει ένα track αναγνωρίσιμο.

Πριν δεσμευτείς σε ένα sample, βάλ' το στο project και άκου πώς κάθεται με τα υπόλοιπα. Έλεγξε την τονικότητα και το tempo. Τα περισσότερα DAW μπορούν να ταιριάξουν και τα δύο αυτόματα, αλλά ένα sample που συγκρούεται στο pitch με το bassline σου θα σου δημιουργήσει προβλήματα αργότερα. Να είσαι επιλεκτικός: ένα καλό sample κάνει περισσότερα από πέντε μέτρια.

Διαμόρφωσέ τα

Το time-stretching αλλάζει το tempo ενός sample χωρίς να αλλάζει το pitch του, κάτι χρήσιμο για να ταιριάξεις loops στο project σου. Το pitch-shifting το μεταφέρει στην τονικότητά σου, και οι ακραίες τιμές μετατρέπουν συνηθισμένους ήχους σε παράξενες υφές. Συνδύασε τα δύο και ένα sample μπορεί να καταλήξει πολύ μακριά από τον αρχικό του χαρακτήρα.

Το reverse είναι άλλο ένα κλασικό. Ένα αντεστραμμένο cymbal, μια φωνή ή ένα drum loop οδηγεί ωραία σε ένα drop ή σε ένα νέο κομμάτι. Κόψε τα loops σε σύντομα κομμάτια και αναδιάταξέ τα για να δημιουργήσεις νέους ρυθμούς. Τα εφέ κάνουν τα υπόλοιπα: reverb και delay βάζουν μια φωνή σε έναν μεγάλο χώρο, το distortion προσθέτει τραχύτητα και τα εφέ modulation προσθέτουν κίνηση. Αν κάνεις automation σε αυτά τα εφέ μέσα σε ένα κομμάτι, ο ήχος μένει ζωντανός.

Samples σε layers στο arrangement view

Layering και ενορχήστρωση

Χτίσε από κάτω προς τα πάνω. Ξεκίνα με το kick και το bass και κάνε τα να δουλεύουν μαζί, με sidechain ή διαμόρφωση της έντασης ώστε να μη συγκρούονται στα χαμηλά. Μετά πρόσθεσε κρουστά, pads, μελωδικά stabs και ατμόσφαιρες. Βάλε high-pass φίλτρο σε ό,τι δεν χρειάζεται χαμηλά, και EQ για να δώσεις σε κάθε layer τη δική του περιοχή συχνοτήτων.

Χρησιμοποίησε τα samples για να διαμορφώσεις την ενορχήστρωση. Ξεκίνα αραιά και φέρνε νέα στοιχεία με τον χρόνο. Risers, sweeps και σύντομες φωνητικές φράσεις δουλεύουν καλά ως transitions και σηματοδοτούν αλλαγές στην ενέργεια. Ένα μεγάλο reverb σε ένα sample σε ένα breakdown δημιουργεί ένα φαρδύ σκηνικό, ενώ οι στεγνοί, μπροστινοί ήχοι μένουν παρόντες στις κρίσιμες στιγμές. Γύρνα ξανά και ξανά στην ενορχήστρωση και αφαίρεσε ό,τι δεν προσθέτει κάτι. Ένα παραφορτωμένο mix χάνει την ορμή του.

Η νομική πλευρά

Τα πνευματικά δικαιώματα προστατεύουν όχι μόνο τις συνθέσεις αλλά και τις ηχογραφήσεις. Αν πάρεις ένα sample από ένα εμπορικά κυκλοφορημένο track, χρειάζεσαι άδεια από τους δικαιούχους, κάτι που συνήθως σημαίνει διαπραγμάτευση μιας άδειας χρήσης και συχνά πληρωμή.

Ο απλός τρόπος να το αποφύγεις είναι τα royalty-free samples. Τα περισσότερα εμπορικά sample packs έρχονται με άδεια που σου επιτρέπει να χρησιμοποιείς τους ήχους στα δικά σου releases. Διάβασε όμως τους όρους, γιατί κάποια packs περιορίζουν ορισμένες χρήσεις. Μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις ήχους Creative Commons, αλλά οι όροι διαφέρουν: κάποιοι απαιτούν αναφορά του δημιουργού, κάποιοι απαγορεύουν την εμπορική χρήση.

Κάποιοι παραγωγοί θεωρούν ότι ένα sample είναι ασφαλές από τη στιγμή που έχει επεξεργαστεί σε σημείο που δεν αναγνωρίζεται. Μη βασίζεσαι σε αυτό. Το πόσο επιτρέπεται μια τέτοια χρήση διαφέρει από χώρα σε χώρα και είναι νομική γκρίζα ζώνη. Αν δεν είσαι σίγουρος, ζήτα συμβουλή ή αντικατάστησε το sample με ένα για το οποίο έχεις τα δικαιώματα. Και όταν η δουλειά άλλων καλλιτεχνών είναι μέρος του track σου, ανάφερέ τους στα credits.