تولید موسیقی

ویرایش صدا در سای‌ترنس: از لایه‌بندی تا مستر

چطور یک ترک شلوغ سای‌ترنس را شفاف نگه داری: انتخاب و لایه‌بندی صداها، نقطه‌های شروع EQ، افکت‌ها، کمپرشن و یک مستر تمیز.

4 دقیقه مطالعه

Techniques for effective sound editing in psytrance
ویرایش صداهای یک ترک سای‌ترنس در DAW

سای‌ترنس موسیقی شلوغی است: یک بیس رولینگ، یک کیک سفت، لیدها، افکت‌ها و پرکاشن، همه با سرعت بالا و برای شش دقیقه یا بیشتر. ویرایش خوب صدا همان چیزی است که این شلوغی را شفاف نگه می‌دارد و نمی‌گذارد به هم بریزد. این‌جا مراحل اصلی را می‌بینی، از انتخاب صداها تا خروجی نهایی.

صداهایت را انتخاب و لایه‌بندی کن

از هسته شروع کن: کیک و بیس. یک صدای بیس سفت و پرضرب انتخاب کن، مثلاً از سینت‌هایی مثل Serum یا Massive، و با اسیلاتورها و فیلتر شکلش بده. اگر زیرش یک لایه‌ی ساب اضافه می‌کنی، ساده نگهش دار تا بیس اصلی را پشتیبانی کند، نه این‌که با آن رقابت کند.

بعد لیدها، پدها و آرپژها را در گام ترک اضافه کن. سینت‌هایی مثل Sylenth1 یا Omnisphere برای این لایه‌ها رایج‌اند. سمپل‌های وکال یا فیلد رکوردینگ‌ها می‌توانند فضا بسازند، معمولاً با ریورب و دیلی تا عقب‌تر بنشینند.

لایه‌بندی یعنی روی هم چیدن هر چه بیشتر نیست. هر لایه باید دلیلی برای بودن داشته باشد. وقتی دو لید را برای صدای پرتر روی هم می‌گذاری، چک کن که هم‌فاز باشند، وگرنه همدیگر را نازک می‌کنند. یک اسپکتروم آنالایزر کمک می‌کند ببینی صداها کجا روی هم افتاده‌اند، و اتومیشن ولوم و پن به هر عنصر جای خودش را می‌دهد.

EQ: به هر عنصر فضای خودش را بده

کار EQ بیشتر حذف چیزهایی است که سر راه‌اند. چند نقطه‌ی شروع:

  • کیک و بیس: فرکانس‌های پایین مال این دوتاست. مطمئن شو با هم نمی‌جنگند؛ یک کات باریک روی بیس بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ هرتز اغلب گِلی بودن را از بین می‌برد و کمی بوست حوالی ۸۰ هرتز وزن اضافه می‌کند.
  • سینت‌ها و پدها: با یک فیلتر های‌پس پایینشان را ببُر تا از محدوده‌ی کیک و بیس بیرون بمانند. کات‌های کوچک حوالی ۵۰۰ هرتز یا ۲ کیلوهرتز صدای جعبه‌ای یا تیزی را می‌گیرند.
  • لیدها: کمی بوست حوالی ۳ تا ۵ کیلوهرتز جلوترشان می‌آورد و یک های‌شلف ملایم بالای ۸ کیلوهرتز هوا اضافه می‌کند. زیاده‌روی نکن، وگرنه میکس تیز می‌شود.
  • وکال‌ها و افکت‌ها: فیلتر های‌پس رامبل را حذف می‌کند. یک EQ دینامیک می‌تواند پیک‌های رزونانسی را که فقط گاهی ظاهر می‌شوند مهار کند.

مدام بین سولو و میکس کامل جابه‌جا شو. صدایی که تنها عالی است ممکن است در کنار بقیه غلط باشد، و EQ زیاد روی همه‌ی کانال‌ها میکس را بی‌روح می‌کند.

افکت‌ها با هدف

ریورب عمق و فضا می‌دهد. ریورب‌های بلند به پدها، عناصر ملودیک و وکال‌ها می‌خورند؛ کوتاه‌ها کمی حس اتاق اضافه می‌کنند بدون این‌که میکس را کدر کنند. پلیت روی وکال خوب جواب می‌دهد و هال روی سینت‌های پهن. پری‌دیلی و دیکی را با تمپو هماهنگ کن.

دیلیِ سینک‌شده با تمپو ریتم و حرکت اضافه می‌کند، مثلاً یک دیلی یک‌چهارم روی لید یا یک پینگ‌پانگ دیلی برای پهنای استریو. فیدبک بیشتر اکوهای بلند برای ترنزیشن‌ها می‌دهد و فیدبک کمتر یک ضخیم‌شدن ظریف.

دیستورشن و ساچوریشن هارمونیک و گرما اضافه می‌کنند، مخصوصاً روی بیس و لیدها. سافت‌کلیپینگ ملایم است و فاز برای بخش‌های تهاجمی‌تر زبری می‌آورد. کُروس، فیزر و فلنجر حرکت می‌سازند: کُروس پهن می‌کند، فیزر می‌چرخاند و فلنجر می‌تواند یک سوییپ قوی به سمت دراپ بسازد.

اتومیشن همه‌ی این‌ها را زنده می‌کند. کات‌آف فیلتر، میزان افکت‌ها یا میکس ریورب را اتومیت کن تا قبل از دراپ تنش بسازی و بعدش رهایش کنی.

دینامیک را کنترل کن

تنظیمات کمپرسور روی یک میکس سای‌ترنس

کمپرشن عناصر را یکدست و پرضرب نگه می‌دارد. روی کیک یا بیس می‌توانی نسبت بالاتری مثل ۴:۱ یا ۶:۱ بگذاری. اتک متوسط اجازه می‌دهد ترنزینت رد شود تا ضرب حفظ شود. ریلیز را طوری تنظیم کن که کمپرسور هم‌پای گروو برگردد؛ اگر خیلی سریع باشد پامپینگ ناخواسته می‌گیری. بعد با میک‌آپ گین سطح‌ها را برابر کن.

کمپرشن مولتی‌بند اجازه می‌دهد فرکانس‌های پایین را جداگانه کنترل کنی، بدون این‌که به لیدها و وکال‌ها دست بزنی. EQ دینامیک هم برای فرکانس‌های مشکل‌دارِ تکی همین‌طور کار می‌کند، مثل رزونانسی در یک سینت که فقط روی بعضی نت‌ها ظاهر می‌شود.

کمپرشن سایدچین یا داکینگ ولوم که با کیک تریگر می‌شود، برای هر ضربه‌ی کیک در بیس، پدها یا بقیه‌ی عناصر جا باز می‌کند. در سای‌ترنس هدف معمولاً یک فرکانس پایین تمیز است، نه یک افکت پامپینگ شنیدنی.

جمع‌بندی و مسترینگ

قبل از مسترینگ چند ساعت یا چند روز استراحت کن و با گوش تازه دوباره گوش بده. هر عنصر شفاف است؟ تنظیم ترک روان پیش می‌رود؟

روی مستر باس حرکت‌های کوچک کافی‌اند: یک بوست ملایم حوالی ۶۰ هرتز برای کیک و بیس، یک کات کوچک بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هرتز برای گِلی بودن، و کمی اضافه حوالی ۲ تا ۴ کیلوهرتز برای حضور. یک باس‌کمپرسور با نسبت پایین حدود ۱.۵:۱ تا ۲:۱ میکس را به هم می‌چسباند. اگر تصویر استریو را پهن می‌کنی، فقط در فرکانس‌های بالاتر این کار را بکن و پایین را وسط نگه دار تا میکس در مونو هم کار کند.

لیمیتر بلندی نهایی را تعیین می‌کند. سقف را حدود ‎-0.1 dB بگذار و ورودی را بالا ببر تا ترک به اندازه‌ی کافی بلند شود، بدون این‌که له شود. آن را با ترک‌های سای‌ترنسی که حرفه‌ای مستر شده‌اند در ولوم یکسان مقایسه کن: ضرب کیک، روشنی و تعادل کلی.

با فرمت WAV یا AIFF ۲۴ بیتی و با همان سمپل‌ریتی که میکس کرده‌ای خروجی بگیر. اگر پروژه روی ۴۴.۱ کیلوهرتز بوده، با ۴۴.۱ کیلوهرتز خروجی بگیر، چون تبدیل ریت می‌تواند آرتیفکت ایجاد کند.