Groove, κρουστά, μελωδία, sound design και arrangement: τα υλικά που έχουν κοινά τα πιο δυνατά psytrance tracks, και πώς να αναλύσεις τα αγαπημένα σου.
Βάλε δίπλα δίπλα τα πιο δυνατά psytrance tracks και θα δεις τα ίδια υλικά να επανέρχονται: kick και μπάσο κλειδωμένα μεταξύ τους, κρουστά με λεπτομέρεια, λίγες δυνατές μελωδικές ιδέες, καθαρό sound design και ένα arrangement που ελέγχει την ενέργεια από την αρχή ως το τέλος. Τίποτα από αυτά δεν είναι μυστικό. Τη διαφορά την κάνει το πόσο καλά είναι δουλεμένο κάθε κομμάτι και πόσο καλά δένουν μεταξύ τους.
Το περισσότερο psytrance κινείται γύρω στα 140 με 150 BPM, με το kick σε κάθε χτύπο. Το μπάσο παίζει στα κενά ανάμεσα στα kicks, κάτι που δίνει στο είδος την κυλιστή, off-beat ορμή του. Συνήθως είναι ένα saw ή square μέσα από φίλτρο, φτιαγμένο με subtractive ή FM σύνθεση, με το βάρος στο sub και σύντομο, punchy χαρακτήρα σε κάθε νότα.
Στα καλά tracks, kick και μπάσο ακούγονται σαν ένα όργανο. Κανένα δεν λασπώνει το άλλο, το low end είναι καθαρό και το groove μένει σφιχτό ακόμα και σε μεγάλη ένταση. Αν αναλύεις ένα track που σου αρέσει, ξεκίνα από εδώ: άκου πόσο κοντή είναι η ουρά του kick, πόσο μεγάλες είναι οι νότες του μπάσου και πώς κουμπώνουν τα δύο.
Πάνω από kick και μπάσο, τα hi-hats κουβαλούν τον ρυθμό. Τα closed hats κρατούν την ορμή, τα open hats στο offbeat προσθέτουν αέρα. Claps και snares τονίζουν τον χτύπο, συχνά με λίγο reverb. Επιπλέον layers όπως congas, bongos ή ηλεκτρονικά κρουστά προσθέτουν μια οργανική ή tribal πινελιά.
Τα καλύτερα tracks αλλάζουν συνέχεια αυτά τα layers. Ένα fill, ένα νέο hat pattern ή ένα κρουστό που φεύγει κρατά ενδιαφέρον ένα μεγάλο loop χωρίς να αγγίζει το βασικό groove.
Οι μελωδίες δίνουν στο psytrance το συναίσθημά του και έρχονται σε αντίθεση με τον μηχανικό ρυθμό. Κυριαρχούν οι ελάσσονες κλίμακες, και ο φρύγιος τρόπος, με το έντονο ημιτόνιο πάνω από την τονική, είναι ιδιαίτερα συνηθισμένος. Πιο φωτεινοί τρόποι ή στιγμές σε μείζονα χρησιμοποιούνται για αντίθεση.
Τα δυνατά tracks βασίζονται σε σύντομα, επαναλαμβανόμενα μοτίβα και όχι σε μεγάλες μελωδίες. Το μοτίβο μένει, αλλά ο ήχος του αλλάζει: cutoff, resonance, reverb και delay έχουν automation στον χρόνο, οπότε η ίδια φράση συνεχίζει να εξελίσσεται. Τα arpeggios πλέκονται γύρω από τα κρουστά, και το call-and-response ανάμεσα σε δύο γραμμές, ή ανάμεσα σε ένα lead και ένα κομμάτι φωνής, προσθέτει αίσθηση διαλόγου. Pads με παρατεταμένες συγχορδίες πίσω από το lead προσθέτουν βάθος.
Δημοφιλή soft synths όπως τα Serum, Massive ή Sylenth1 είναι συνηθισμένα εργαλεία, αλλά το synth μετράει λιγότερο από το τι κάνεις με αυτό. Unison και detune πυκνώνουν τα leads, LFOs σε pitch, φίλτρο ή ένταση προσθέτουν κίνηση, και λίγο distortion ή saturation δίνει χαρακτήρα σε μπάσα και leads. Η υπερβολή λασπώνει το mix.
Όταν κάνεις layering, δώσε σε κάθε layer τη δική του περιοχή συχνοτήτων με EQ: χαμηλές για το μπάσο, μεσαίες και υψηλές για leads και pads. Το sidechain compression αφήνει τα synths να χαμηλώνουν κάτω από το kick. Reverb και delay δημιουργούν χώρο, αλλά στα κορυφαία tracks είναι ρυθμισμένα προσεκτικά ώστε το mix να μένει καθαρό. Οι μεγάλες ουρές ταιριάζουν σε pads και ατμόσφαιρες, τα σύντομα delays σε ρυθμικά στοιχεία.
Το καλό psytrance χτίζεται πάνω στην ένταση και την εκτόνωση. Τα layers μπαίνουν σταδιακά, ξεκινώντας από τα drums και προσθέτοντας κρουστά, synths και ατμόσφαιρες με τον χρόνο. Risers, filter sweeps, reverse cymbals και noise build-ups δημιουργούν προσμονή πριν από ένα drop, και η επιστροφή του μπάσου μετά από ένα breakdown είναι συχνά η πιο δυνατή στιγμή του track.
Η επανάληψη με μικρές παραλλαγές είναι αυτό που φέρνει το υπνωτικό αποτέλεσμα. Ο ακροατής βολεύεται σε ένα pattern, και κάθε αλλαγή, όσο μικρή κι αν είναι, γίνεται γεγονός. Βοηθά και η αντίθεση: μαλακά pads που φουσκώνουν απέναντι σε κοφτερούς, επιθετικούς ήχους, ή ένα ήρεμο breakdown πριν από ένα τμήμα με όλη τη δύναμη. Vocal samples ή κομμάτια από spoken word μπορούν να δέσουν ένα track και να του δώσουν θέμα.
Διάλεξε μερικά tracks που αγαπάς στο στυλ που κάνεις και ανάλυσέ τα τμήμα προς τμήμα. Σημείωσε πότε μπαίνουν νέα στοιχεία, πόσο κρατούν τα breakdowns, πώς αλλάζει το μπάσο και τι συμβαίνει ακριβώς πριν από κάθε drop. Μετά σύγκρινε το δικό σου track στην ίδια ένταση. Τα κενά που θα βρεις θα σου πουν περισσότερα από οποιονδήποτε γενικό κανόνα.
Τι μπορεί να πάρει μαζί του ένας παραγωγός από ένα φεστιβάλ psytrance: αντιδράσεις του πλήθους, ποικιλία στυλ, χρήσιμες επαφές, μαθήματα από καταξιωμένους καλλιτέχνες και workshops.
Κόλλησες σε άδειο project; Field recordings, άλλα είδη, τα δικά σου εργαλεία, συνεργασίες και το dancefloor είναι καλά μέρη για νέες ιδέες.
Διάλεξε ένα θέμα, δώσ' του ένα μοτίβο και μια παλέτα ήχων, και στήσε το track σου σαν ιστορία με intro, build-up, κορύφωση, breakdown και λύση.