Μουσική παραγωγή

Τα υποείδη του psytrance με απλά λόγια

Full-on, progressive, dark, forest, twilight και psybient: πώς ακούγονται τα βασικά στυλ του psytrance, από πού έρχονται και πότε τα ακούς σε ένα φεστιβάλ.

Ανάγνωση: 3 λεπ.

Understanding the psytrance subgenres
Psytrance dancefloor σε υπαίθριο φεστιβάλ

Το psytrance δεν είναι ένας ήχος. Μέσα σε τρεις δεκαετίες χωρίστηκε σε στυλ που διαφέρουν σε tempo, διάθεση και sound design, και το καθένα έχει τα δικά του dancefloors και τις δικές του ώρες στα φεστιβάλ. Δες μια εικόνα των βασικών υποειδών και του τι τα ξεχωρίζει.

Από πού ξεκινούν όλα

Το psytrance βγήκε από το Goa trance στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Οι παραγωγοί πέρασαν από τις μεγάλες μελωδικές γραμμές του Goa σε πιο σφιχτούς ρυθμούς, rolling basslines και πιο ηλεκτρονικό sound design. Ο Hallucinogen, το project του Simon Posford, ήταν ένα από τα ονόματα που καθόρισαν εκείνη την εποχή.

Η τεχνολογία έσπρωξε την εξέλιξη ακόμα πιο πέρα. Software στούντιο όπως το Ableton Live και το Logic Pro, μαζί με virtual instruments και plugins, έκαναν δυνατό το λεπτομερές sound design σε ένα laptop. Αργότερα, πλατφόρμες όπως το SoundCloud, το YouTube και το Bandcamp επέτρεψαν στους παραγωγούς να φτάσουν σε κοινό σε όλο τον κόσμο χωρίς μεγάλο label, και πολλοί από τους σημερινούς καλλιτέχνες είναι αυτοδίδακτοι. Το αποτέλεσμα είναι μια σκηνή που βγάζει συνέχεια νέες παραλλαγές.

Το περισσότερο psytrance κινείται περίπου ανάμεσα στα 135 και 150 BPM, και τα πιο σκοτεινά στυλ πάνε πιο γρήγορα. Μέσα σε αυτό το εύρος, κάθε υποείδος έχει τον δικό του χαρακτήρα.

Full-on

Το full-on πήρε μορφή στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και είναι η μελωδική πλευρά του psytrance με την υψηλή ενέργεια: γρήγορο, rolling bass, φωτεινά synth leads, πιασάρικα hooks και μεγάλα build-ups και breaks. Συνήθως κάθεται στο πάνω άκρο του εύρους, γύρω στα 140 με 150 BPM. Οι Infected Mushroom, ο Astrix, οι GMS και οι Vini Vici είναι από τα πιο γνωστά του ονόματα, και το «Deep Jungle Walk» του Astrix είναι κλασικό του στυλ.

Progressive psytrance

Το progressive είναι πιο λιτό και συνήθως πιο αργό, συχνά στα χαμηλά με μεσαία 130. Αντί για μεγάλες μελωδίες, βασίζεται σε ένα βαθύ μπάσο με groove, σταδιακά build-ups και διακριτικές αλλαγές σε ήχο και υφή για μεγάλα διαστήματα. Πήρε επιρροές από techno και house και έγινε πάρα πολύ δημοφιλές από τα τέλη της δεκαετίας του 2000, με παραγωγούς όπως ο Neelix. Η σταθερή, υπνωτική του ροή ταιριάζει σε μεγάλα sets, ειδικά τις μεσημεριανές ώρες σε υπαίθρια φεστιβάλ.

Dark psytrance, forest και twilight

Το dark psytrance είναι το αντίθετο των φωτεινών μελωδιών του full-on. Είναι συνήθως πιο γρήγορο, συχνά αρκετά πάνω από τα 150 BPM, με βαριές basslines, παράφωνους ήχους, εφέ σε layers και απόκοσμα samples. Οι μελωδίες είναι σπάνιες και απρόβλεπτες, οπότε η ένταση έρχεται από το sound design. Παίζεται κυρίως τη νύχτα.

Το forest είναι ένα συγγενικό στυλ με οργανική, φυσική ατμόσφαιρα: υφές που τρίζουν και θροΐζουν και μια ελικοειδής, παράξενη διάθεση. Το twilight κάθεται ανάμεσα σε full-on και dark, αναμειγνύοντας ορμητική ενέργεια με πιο σκοτεινά μοτίβα, κάτι που το κάνει χρήσιμο για τη μετάβαση από το βράδυ στη νύχτα σε ένα DJ set.

Chillout και psybient

Η αργή πλευρά της σκηνής λέγεται chillout, ambient ή psybient. Έχει ήρεμους ρυθμούς, πλατιούς ατμοσφαιρικούς ήχους και συχνά οργανικά samples και επιρροές από world music, και την ακούς στους chill-out χώρους των φεστιβάλ και στις πιο ήσυχες ώρες. Οι Shpongle, το project του Simon Posford και του Raja Ram, είναι το πιο γνωστό παράδειγμα. Το άλμπουμ τους «Are You Shpongled?» του 1998 αναμειγνύει ηλεκτρονικά beats με οργανικά όργανα και samples από πολλές μουσικές παραδόσεις.

Η σκηνή γύρω από τον ήχο

Psytrance καλλιτέχνης παίζει στη σκηνή

Τα υποείδη καθορίζουν και το πρόγραμμα των φεστιβάλ: πιο φωτεινοί, progressive ήχοι τη μέρα, full-on στην κορύφωση, twilight και dark τη νύχτα, chillout ενδιάμεσα. Φεστιβάλ όπως το Boom στην Πορτογαλία και το Ozora στην Ουγγαρία τα φέρνουν όλα μαζί και προσθέτουν τέχνη, workshops και φύση στη μουσική.

Η εικαστική τέχνη είναι μεγάλο μέρος της κουλτούρας: μάνταλα, fractal σχέδια και προβολές που καλλιτέχνες και visual creators αναπτύσσουν μαζί με τη μουσική. Τοπικά πάρτι, online forums και social media συνδέουν παραγωγούς και fans ανάμεσα στα φεστιβάλ, και θέματα όπως η περιβαλλοντική συνείδηση επανέρχονται ξανά και ξανά, στη μουσική και στα events.