Ο ρόλος του ρυθμού στο psytrance

Το psytrance είναι πρώτα απ' όλα μουσική ρυθμού. Μελωδίες και εφέ έρχονται και φεύγουν, αλλά ο σταθερός παλμός από κάτω είναι αυτό που κρατά ένα dancefloor σε κίνηση για ώρες και που δημιουργεί το υπνωτικό, σαν trance αποτέλεσμα από το οποίο πήρε το όνομά του το είδος. Δες πώς χτίζεται ο ρυθμός στο psytrance, πώς εξελίχθηκε και πώς να κάνεις τον δικό σου πιο δυνατό.

Το βασικό pattern

Το psytrance τρέχει σε 4/4 με kick σε κάθε χτύπο, το κλασικό four-on-the-floor. Τα tempo συνήθως κινούνται γύρω στα 140 BPM και πάνω, και κάποια στυλ περνούν άνετα τα 150 BPM. Το kick είναι σύντομο και punchy, και το μπάσο γεμίζει τα κενά ανάμεσα στα kicks, οπότε το low end γίνεται μία συνεχής, κυλιστή κίνηση.

Από πάνω κάθονται τα layers των κρουστών: γρήγορα hi-hats, claps ή snares στο backbeat, snare fills που κυλάνε και tribal drums. Το open hi-hat στο offbeat ανάμεσα στα kicks είναι από τους ήχους-σήμα κατατεθέν του είδους. Πιο ελαφριά κρουστά όπως shakers και ντέφια ανεβάζουν τη διάθεση, ενώ οι συγκοπτόμενοι τονισμοί, χτυπήματα που πέφτουν εκεί που δεν τα περιμένεις, τραβούν τον ακροατή πιο βαθιά μέσα στο groove.

Τρίηχα και πολυρυθμίες

Πολλά tracks προσθέτουν ρυθμικά σχήματα που δεν ακολουθούν το ίσιο grid των δεκάτων έκτων. Patterns σε τρίηχα πάνω από το four-on-the-floor beat δίνουν μια στροβιλιστή, ρευστή αίσθηση. Οι πολυρυθμίες πάνε ένα βήμα παραπέρα: ένα μοτίβο ομαδοποιημένο ανά τρία, παιγμένο απέναντι στο ίσιο 4/4, μετατοπίζει τον τονισμό του σε κάθε επανάληψη και δημιουργεί layers που κουμπώνουν μεταξύ τους και αλλάζουν συνέχεια, παρόλο που το loop μένει ίδιο.

Field recordings από τη φύση ή την πόλη, κομμένα σε σύντομα ρυθμικά κομμάτια, μπορούν να προσθέσουν άλλο ένα layer με τη δική του υφή και τις δικές του εικόνες.

Πώς εξελίχθηκε ο ρυθμός

Το psytrance βγήκε από το Goa trance και την ψυχεδελική κουλτούρα των πάρτι της Γκόα στην Ινδία. Τα πρώτα tracks χτίζονταν πάνω σε απλά, επαναλαμβανόμενα patterns γύρω από ένα σταθερό kick. Με τον καιρό οι παραγωγοί πρόσθεσαν περισσότερο layering, συγκοπές και πολυρυθμίες, και τα tracks έγιναν λιγότερο προβλέψιμα.

Τα DAWs και τα plugins τα έκαναν όλα αυτά πολύ πιο εύκολα. Οι παραγωγοί μπορούσαν να προγραμματίζουν και να επεξεργάζονται ρυθμούς με ακρίβεια και να αντλούν από breakbeat, dub και παραδοσιακά κρουστά. Τα υποείδη ανέπτυξαν τη δική τους ρυθμική γλώσσα: το forest psytrance με πιο σκοτεινούς, πιο οργανικούς ήχους και σύνθετους ρυθμούς που εξελίσσονται, άλλα στυλ με πιο γρήγορα tempo πάνω από τα 150 BPM. Σήμερα, το φθηνό software και η ανταλλαγή online σημαίνουν ότι παραγωγοί από παντού φέρνουν νέες ρυθμικές ιδέες στο είδος.

Τι κάνει ο ρυθμός στο dancefloor

Η επανάληψη του kick και του μπάσου είναι αυτό που φέρνει το αποτέλεσμα του trance: μια σταθερή βάση που σε καλεί να αφεθείς και να κινηθείς. Μέσα σε αυτήν, η παραλλαγή λέει την ιστορία. Ένα shaker ή ένα clap που μπαίνει σταδιακά χτίζει προσμονή, και γι' αυτό το drop μοιάζει μεγαλύτερο. Τα breakdowns που γδύνουν τον ρυθμό δίνουν στον κόσμο μια στιγμή να ανασάνει πριν επιστρέψει η ενέργεια.

Σε ένα set, οι DJs και τα live acts διαμορφώνουν την ενέργεια από track σε track, για παράδειγμα ξεκινώντας σε χαμηλότερο tempo και ανεβαίνοντας σταδιακά. Όσοι παίζουν live προσαρμόζουν επίσης τις ρυθμικές τους επιλογές στον κόσμο σε πραγματικό χρόνο.

Τεχνικές για πιο δυνατό ρυθμό

• Χρησιμοποίησε μεγάλη γκάμα κρουστών: shakers, ντέφια, clicks και claps δίπλα στο kick και το snare, σε layers ώστε το καθένα να έχει τον δικό του χώρο.
• Παίξε με τη συγκοπή: τόνισε offbeats, μετακίνησε μεμονωμένα χτυπήματα λίγο εκτός grid και άλλαζε τα velocities.
• Κάνε automation σε ένταση, panning, reverb και delay στα κρουστά. Περισσότερο reverb στα κρουστά προς το τέλος ενός build-up ανεβάζει την ένταση πριν από το drop.
• Δοκίμασε πολυρυθμίες: άφησε μια δεύτερη γραμμή κρουστών να επαναλαμβάνεται σε ομάδες των τριών απέναντι στο kick σε 4/4.
• Βάλε sidechain compression από το kick σε pads και synths, ώστε να ανασαίνουν με το beat και να αφήνουν χώρο στο kick.
• Δημιούργησε χώρο: αφαίρεσε στοιχεία σε μεταβάσεις και breakdowns, ώστε ο πλήρης ρυθμός να χτυπά πιο δυνατά όταν επιστρέφει.